Ziekteverzuim is allang geen uitsluitend HR-thema meer. Volgens cijfers van TNO is het uitgegroeid tot een strategisch bedrijfsrisico met grote financiële en menselijke impact. De afgelopen jaren laten een duidelijke stijging zien in zowel het aantal ziekmeldingen als de duur van verzuim, waarbij mentale klachten een steeds grotere rol spelen.

Cijfers waar organisaties van schrikken

Volgens TNO kostte werkgerelateerd ziekteverzuim werkgevers in 2023 circa 8,3 miljard euro aan loondoorbetaling. Meer dan de helft van deze kosten, ongeveer 4,9 miljard euro, wordt veroorzaakt door psychosociale arbeidsbelasting zoals werkdruk, stress en ongewenste omgangsvormen. Daarnaast meldde 51 procent van de werknemers zich in 2023 minimaal één keer ziek, tegenover 45 procent in 2015. Ook de gemiddelde verzuimduur steeg van 7 dagen in 2015 naar 8,2 dagen in 2023.

Een belangrijk aandachtspunt is psychisch verzuim. Uit TNO-onderzoek blijkt dat verzuim door psychische klachten gemiddeld 63 werkdagen duurt. In circa 75 procent van de gevallen is dit verzuim deels of volledig werkgerelateerd.

Top 5 oorzaken van ziekteverzuim (TNO)

1. Griep, verkoudheid en virusinfecties – korte duur maar hoge frequentie.
2. Psychische klachten, overspannenheid en burn-out – relatief minder vaak, maar zeer langdurig.
3. Hoofdpijn – vaak stress- en leefstijlgerelateerd.
4. Buik-, maag- en darmklachten – gerelateerd aan stress, voeding en onregelmaat.
5. Rugklachten – langdurig en vaak werkgerelateerd.

Wat is er veranderd de afgelopen jaren?

TNO beschrijft een duidelijke trend: meer werknemers, hogere werkdruk, meer mentale belasting en langere uitval. Burn-outklachten stegen van ongeveer 13 procent in 2015 naar rond de 19 à 20 procent in recente metingen. Hierdoor nemen niet alleen de kosten toe, maar ook de druk op teams en leidinggevenden.

Wat Business Vitality Academy concreet doet

Business Vitality Academy richt zich op preventie en duurzame inzetbaarheid, met aandacht voor beweging, voeding en mentale weerbaarheid.

Praktijkvoorbeelden:

- Bij organisaties met veel kort verzuim door griep en verkoudheid werken we met laagdrempelige leefstijlinterventies zoals slaapoptimalisatie, beweegmomenten en herstelstrategieën.
- Bij verhoogd psychisch verzuim starten we met een nulmeting op stress en energie, trainen we leidinggevenden in signalering en bieden we individuele coaching aan risicogroepen.
- Bij fysieke klachten zoals rugproblemen implementeren we korte activatieprogramma’s, werkplekgerichte oefeningen en krachttraining.

ROI-voorbeeld

Een organisatie met 200 medewerkers en gemiddeld 8,2 verzuimdagen per medewerker per jaar heeft circa 1.640 verzuimdagen. Bij een conservatieve kostprijs van 300 euro per verzuimdag komt dit neer op 492.000 euro per jaar.

Wanneer door een preventief vitaliteitsprogramma 10 procent van het verzuim wordt verminderd, bespaart de organisatie 49.200 euro per jaar. Bij een investering van 25.000 euro betekent dit een ROI van bijna 2. Preventie verdient zich daarmee vaak al binnen één jaar terug.

Conclusie

De cijfers van TNO laten zien dat ziekteverzuim toeneemt en dat vooral mentale klachten zorgen voor langdurige en kostbare uitval. Organisaties die preventief investeren in vitaliteit, leefstijl en mentale weerbaarheid beperken niet alleen kosten, maar bouwen ook aan een gezonde en toekomstbestendige organisatie.